Hàng không thế giới tìm đường phục hồi sau gói giải cứu

Ngành hàng không toàn cầu đã trải qua giai đoạn khó khăn chưa từng có do đại dịch COVID-19. Du lịch bị đình trệ và đường bay quốc tế gần như đóng băng. Các hãng bay đối mặt với sụt giảm doanh thu nghiêm trọng và chi phí duy trì hoạt động cao. Để cứu nền kinh tế hàng không, nhiều chính phủ và tập đoàn quốc tế đã triển khai các gói giải cứu lớn nhằm giúp ngành duy trì hoạt động.

Mặc dù vậy, việc phục hồi vẫn là một hành trình dài với nhiều thách thức. Phục hồi không chỉ liên quan đến tài chính của các hãng hàng không, mà còn phản ánh sức khỏe nền kinh tế toàn cầu. Hành khách dần quay trở lại, nhưng đà tăng chưa đều giữa thị trường nội địa và quốc tế.

Ngành hàng không sau gói giải cứu

Vào cuối năm 2021, Liên minh châu Âu đã chi khoảng 3,2 tỷ euro hỗ trợ hãng hàng không quốc gia Bồ Đào Nha – TAP. Hỗ trợ này nhằm khôi phục hoạt động sau thời gian lỗ lớn và giúp hãng cân bằng tài chính. TAP cho biết sẽ kiểm soát chi phí và đặt mục tiêu trở lại có lãi trong các năm tới.

Tại nhiều quốc gia khác, chính phủ cũng sử dụng gói cứu trợ để tránh tình trạng sụp đổ ngành hàng không. Các dạng hỗ trợ đa dạng bao gồm bảo lãnh tín dụng, cho vay với lãi suất ưu đãi, giảm thuế và hỗ trợ tiền lương cho nhân viên.

Dù vậy, nguồn vốn giải cứu không miễn phí. Các điều kiện kèm theo buộc các hãng bay phải đáp ứng các mục tiêu cụ thể. Điều này bao gồm cam kết tạo việc làm, tăng hiệu quả quản lý, cùng chính sách thân thiện môi trường. Những điều kiện này đôi khi gây sức ép cả về chiến lược lẫn tài chính.

Tác động sâu rộng của đại dịch

Đại dịch COVID-19 khiến lượng hành khách trên toàn cầu giảm mạnh trong nhiều tháng và cả năm. Một số thị trường nội địa hồi phục nhanh hơn quốc tế. Điều này một phần do hạn chế nhập cảnh và biến thể virus xuất hiện liên tục. Hậu quả là lượng khách quốc tế vẫn chỉ mới ở mức thấp so với trước đại dịch.

Theo các chuyên gia, dù số lượng chuyến bay đã tăng trở lại, cấu trúc hoạt động của nhiều hãng vẫn thay đổi đáng kể. Nguồn cung máy bay, đội ngũ nhân sự và chi phí nhiên liệu đều biến động lớn. Những yếu tố này ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục lợi nhuận của ngành.

Chiến lược phục hồi của các hãng hàng không

Nhiều hãng đã phải tái cơ cấu chiến lược kinh doanh. Họ tập trung khai thác các tuyến bay lợi nhuận cao. Một số khác tăng cường dịch vụ cargo do nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao. Các lựa chọn này giúp hãng đa dạng nguồn thu và giảm phụ thuộc vào mảng hành khách truyền thống.

Ứng phó với biến động thị trường, các hãng còn tối ưu đội tàu bay. Họ cân nhắc lưỡng tàu hiện đại hơn để giảm chi phí nhiên liệu. Bên cạnh đó, nhiều hãng hợp tác với đối tác chiến lược. Điều này giúp chia sẻ rủi ro và tăng kết nối mạng bay quốc tế.

Trong nhiều trường hợp, hãng hàng không còn nhận hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ. Ví dụ như tái cấp vốn hoặc hỗ trợ thanh khoản. Hỗ trợ này giúp hãng tránh phá sản và duy trì dịch vụ cơ bản trong giai đoạn khó khăn.

Phục hồi thị trường nội địa và quốc tế

Một số thị trường nội địa đã phục hồi mạnh sau đại dịch. Ví dụ như tại Trung Quốc, Ấn Độ hay Hoa Kỳ, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không đã trở lại cao so với năm 2019. Thị trường nội địa này giúp cân bằng phần nào mức sụt giảm trong vận tải quốc tế.

Trong khi đó, du lịch quốc tế vẫn gặp khó khăn. Nhiều quốc gia duy trì hạn chế nhập cảnh và các yêu cầu về sức khỏe. Điều này làm chậm tốc độ nối lại các tuyến bay xuyên biên giới. Chính sách kinh tế và y tế tại từng quốc gia vì thế đóng vai trò quan trọng trong hồi phục hoạt động.

Ngành hàng không Việt Nam trong bức tranh toàn cầu

Ngành hàng không Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng từ khủng hoảng toàn cầu. Tuy nhiên, thị trường nội địa phục hồi nhanh hơn hầu hết các khu vực. Nhiều hãng bay trong nước đã tăng chuyến và mở rộng đường bay nội địa trong vài năm gần đây.

Các chuyên gia dự báo thị trường Việt Nam sẽ hồi phục hồi bằng hoặc vượt mức trước đại dịch trong thời gian tới. Điều này dựa trên tốc độ tăng trưởng hành khách và nhu cầu du lịch nội địa tăng cao.

Những rào cản trong con đường phục hồi

Mặc dù đã có nhiều tín hiệu tích cực, ngành hàng không vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Giá nhiên liệu cao, đội ngũ nhân sự thiếu hụt sau đại dịch và chi phí vận hành tăng đều gây áp lực lớn. Ngoài ra, thiếu hụt máy bay mới do chuỗi cung ứng bị đình trệ cũng làm chậm tiến trình đổi mới đội tàu.

Các rào cản này kéo dài thời gian để ngành bay có thể đạt lợi nhuận bền vững như trước COVID-19. Một số hãng hàng không nhỏ lẻ hoặc đang gặp khó về tài chính có thể phải hợp nhất hoặc rút khỏi thị trường.

Kết luận

Nhìn chung, hàng không thế giới phục hồi sau gói giải cứu là một quá trình phức tạp và dài hạn. Các gói cứu trợ đã giúp nhiều hãng duy trì hoạt động trong giai đoạn khủng hoảng. Nhưng việc phục hồi hoàn toàn vẫn còn nhiều việc phải làm.

Ngành cần tiếp tục đổi mới mô hình kinh doanh, tối ưu chi phí và tận dụng nhu cầu đi lại tăng trở lại. Hợp tác quốc tế và chính sách hỗ trợ từ chính phủ đóng vai trò then chốt. Nếu các bên cùng phối hợp, ngành hàng không có thể đạt đà phục hồi mạnh mẽ hơn trong những năm tới.